จากสวนป่าวนศาสตร์ 84 ปี สู่สวนป่าวนศาสตร์ 100 ปี องค์ความรู้ในตำรา สู่ผืนป่าที่ลงมือเรียนรู้จริง

องค์ความรู้ด้านวนศาสตร์ของไทย มิได้เกิดขึ้นเพียงจากการศึกษาในตำรา แต่เติบโตผ่านการเรียนรู้ในห้องเรียน การลงพื้นที่ภาคสนาม และการสั่งสมประสบการณ์จากการลงมือปฏิบัติจริง จากคนรุ่นหนึ่ง สู่คนอีกรุ่นหนึ่งอย่างต่อเนื่องยาวนาน ในวาระครบรอบ 84 ปี คณะวนศาสตร์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ร่วมกับสมาคมศิษย์เก่าวนศาสตร์ ได้ริเริ่ม “โครงการสวนป่าวนศาสตร์ 84 ปี” ณ สถานีวิจัยและฝึกนิสิตวนศาสตร์ สนามชัยเขต จังหวัดฉะเชิงเทรา ด้วยความตั้งใจที่จะเปลี่ยนองค์ความรู้ทางวิชาการ ให้ได้ถูกนำมาทดลอง เรียนรู้ และสั่งสมบนผืนดินจริง

สวนป่าแห่งนี้จึงไม่ใช่เพียงพื้นที่ปลูกต้นไม้ แต่เป็นพื้นที่ที่องค์ความรู้ในตำรา ได้มาพบกับข้อเท็จจริงของธรรมชาติ ผ่านการดูแล การปรับปรุง และการเรียนรู้จากการเติบโตของต้นไม้ในระยะยาว ตลอดระยะเวลากว่า 3 ปีของการดำเนินงาน สวนป่าวนศาสตร์ 84 ปี ได้ปลูกต้นไม้ครบพื้นที่ 84 ไร่ ตามเจตนารมณ์ของการก่อตั้ง ขณะเดียวกัน ประสบการณ์จากการลงมือทำจริง ได้เปิดให้เห็นทั้งศักยภาพและข้อจำกัด ซึ่งกลายเป็นบทเรียนสำคัญในการทบทวนแนวทางการพัฒนา จากบทเรียนเหล่านี้ จึงเกิดแนวคิดในการต่อยอดสวนป่าวนศาสตร์ 84 ปี ไปสู่ “สวนป่าวนศาสตร์ 100 ปี” ในฐานะพื้นที่เรียนรู้ระยะยาวของสังคม ที่จัดวางผืนป่าอย่างเป็นระบบ เป็นทั้งแหล่งรวบรวมพันธุ์ไม้ แหล่งเรียนรู้ภาคสนาม แหล่งวิจัย และฐานข้อมูลทางวิชาการ ที่องค์ความรู้ด้านวนศาสตร์สามารถค่อย ๆ เติบโต สั่งสม และส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่นได้อย่างต่อเนื่อง

หัวใจสำคัญของการพัฒนาในระยะนี้ คือการออกแบบสวนป่าให้เป็นชุดของ “แปลงกิจกรรมการเรียนรู้ของสวนป่า 100 ปี” ซึ่งเปิดพื้นที่ให้ตั้งคำถาม ทดลอง และเรียนรู้ ในหลากหลายมิติ ทั้งด้านพฤกษศาสตร์ นิเวศวิทยา พันธุกรรมไม้ป่า การฟื้นฟูป่า รวมถึงคุณค่าทางสังคมและวัฒนธรรม เพื่อให้สวนป่าแห่งนี้ทำหน้าที่ได้มากกว่าพื้นที่สีเขียว แต่เป็นระบบการเรียนรู้ที่มีชีวิต อย่างไรก็ตาม สวนป่าวนศาสตร์ 84 ปี ไม่ได้เติบโตขึ้นจากต้นไม้เพียงอย่างเดียว แต่เติบโตจากพลังของผู้คน ทั้งศิษย์เก่าวนศาสตร์ ศิษย์ปัจจุบัน หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และชุมชนโดยรอบพื้นที่ ทุกแรงสนับสนุน คือการร่วมกันสร้าง มรดกทางการเรียนรู้ และมรดกทางธรรมชาติ ที่คุณค่าจะถูกส่งต่อไปยังคนรุ่นต่อไป สวนป่าแห่งนี้จึงเป็นมากกว่าพื้นที่เรียนรู้ทางวิชาการ แต่เป็นพื้นที่ของความผูกพัน เป็นห้องเรียนกลางแจ้งของนิสิตวนศาสตร์ เป็นพื้นที่สีเขียวของชุมชน และเป็นพื้นที่กลางของการพบปะและสานสัมพันธ์ ของคนวนศาสตร์ทุกยุคสมัย

one page ทั้ง 4 ชุดในชุดความรู้นี้ จัดทำขึ้นโดยคณะอนุกรรมการฝ่ายวิชาการ สมาคมศิษย์เก่าวนศาสตร์ เพื่อถ่ายทอดแนวคิด กระบวนการ และความหมาย ของการพัฒนาสวนป่าวนศาสตร์ จากจุดเริ่มต้นที่ 84 ปี สู่การวางรากฐานของสวนป่าวนศาสตร์ 100 ปี ในฐานะระบบการเรียนรู้ระยะยาวของสังคม และมรดกทางปัญญาที่ค่อย ๆ งอกงามไปตามกาลเวลา จากผืนดินของสวนป่าวนศาสตร์ 84 ปี เรากำลังร่วมกันวางรากฐาน ให้ผืนป่าแห่งนี้เติบโตต่อไป พร้อมกับชื่อของผู้ร่วมสร้าง สู่สวนป่าวนศาสตร์ 100 ปี เพื่อคนรุ่นวันนี้ และคนรุ่นต่อไปในอนาคต

#สวนป่าวนศาสตร์84ปี #สวนป่าวนศาสตร์100ปี #จาก84ปีสู่100ปี

#องค์ความรู้สู่ผืนป่าจริง #วนศาสตร์เพื่อสังคม #ระบบการเรียนรู้ระยะยาว

#ป่าเป็นห้องเรียน #มรดกทางปัญญาของสังคม

#สมาคมศิษย์เก่าวนศาสตร์ #คณะวนศาสตร์